Krótko: kombajn ocenia się po zespołach, które pracują z masą zboża: hederze, przenośniku pochyłym, bębnie i klepisku, wytrząsaczach i sitach. Ważniejsze od liczby motogodzin silnika są godziny młocarni i liczba hektarów. Najlepiej obejrzeć maszynę w pracy, a jeśli to niemożliwe – poprosić o uruchomienie młocarni na postoju.
Motogodziny silnika a godziny młocarni
Większość kombajnów ma osobny licznik godzin pracy młocarni. Różnica między nim a licznikiem silnika pokazuje, ile czasu maszyna jeździła po drogach. Kombajn, który dużo przejechał między polami, mniej zużył zespoły żniwne, ale mógł bardziej zużyć napęd jezdny. Zapytaj też, ile hektarów rocznie kosił i jakie uprawy: rzepak i kukurydza obciążają inne elementy niż zboża.
Heder i przenośnik pochyły
Zacznij od przodu. Na hederze sprawdź:
- nożyki i palce listwy tnącej, prostoliniowość listwy i luz na napędzie noża,
- stan ślimaka i palców chowanych, ich prowadnice,
- nagarniacz: palce, łożyska, hydraulikę regulacji wysokości i wysunięcia,
- blachy dna hederu – przetarcia świadczą o dużym przerobie.
Przenośnik pochyły podaje masę do młocarni. Obejrzyj łańcuchy i listwy, ich napięcie oraz blachę dna. Zużyty przenośnik to wymiana łańcuchów i listew, a przy przetartym dnie także spawanie.
Bęben młócący i klepisko
To miejsce, które najwięcej mówi o przeszłości kombajnu. Przez otwór rewizyjny lub po zdjęciu osłony obejrzyj cepy bębna: powinny mieć wyraźne rowki. Zaokrąglone, wytarte cepy oznaczają duży przerób. Bęben musi być wyważony – drgania przy wyższych obrotach to sygnał, że ktoś wymieniał cepy pojedynczo lub bęben jest uszkodzony.
Klepisko sprawdź pod kątem wygięć, pękniętych listew i wytarcia. Po uderzeniu kamieniem klepisko bywa pogięte, a to pogarsza omłot i zwiększa straty.
Wytrząsacze, sita i wentylator
W kombajnach klawiszowych sprawdź klawisze wytrząsaczy: pęknięcia, łożyska wałów korbowych i drewniane lub plastikowe łożyska ślizgowe. Wybite łożyska powodują stuki przy pracy. W maszynach rotorowych oceń stan rotora i jego klepisk.
Sita górne i dolne powinny być proste i sprawnie się regulować. Zapchane, skorodowane lub pogięte sita dają nierówne czyszczenie ziarna. Wentylator czyszczący sprawdź pod kątem drgań i płynnej regulacji obrotów.
Ślimaki, podnośniki i zbiornik ziarna
Przenośniki kubełkowe ziarna i kłosów pracują na łańcuchach z kubełkami. Zajrzyj przez okienka i sprawdź, czy kubełki nie są połamane, a łańcuch nie ociera o obudowę. Ślimak rozładowczy powinien obracać się płynnie, bez skrzypienia i stuków. Przetarte blachy w zbiorniku ziarna i dnach ślimaków świadczą o wieloletniej pracy.
Silnik, napęd jezdny i elektronika
Silnik oceniaj tak jak w ciągniku: rozruch na zimno, dym, odma, płyn chłodzący. Chłodnica kombajnu pracuje w kurzu, więc sprawdź, czy jest czysta i czy działa sito obrotowe. Przegrzewanie w żniwa to częsty problem zaniedbanych maszyn.
Napęd jezdny w wielu kombajnach jest hydrostatyczny. Przy jeździe próbnej sprawdź, czy maszyna płynnie rusza i hamuje oraz czy nie traci mocy pod górę. W nowszych kombajnach podłącz diagnostykę lub przynajmniej przejrzyj zapisane błędy na terminalu.
Części zamienne i dostępność serwisu
Używany kombajn prawie zawsze wymaga wymiany kilku elementów przed sezonem: nożyków, palców, łożysk, pasów czy łańcuchów. Zanim kupisz konkretny model, sprawdź, czy łatwo zdobyć do niego części do kombajnów i czy w okolicy jest serwis. Przestój w żniwa kosztuje znacznie więcej niż sama część, a w przypadku rzadkich marek czas oczekiwania potrafi wynieść kilka tygodni.
Najlepszy test: kombajn w pracy
Jeśli to możliwe, umów się na oględziny w czasie żniw. Kilkanaście minut koszenia pokaże więcej niż godzina oglądania na podwórku: czy kombajn czysto młóci, ile ziarna wylatuje za maszynę, czy nie przegrzewa się i nie gubi mocy. Poza sezonem poproś przynajmniej o uruchomienie młocarni na postoju i posłuchaj, czy wszystkie zespoły pracują równo.

